السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)

549

جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)

920 - ( 15 ) عمار ساباطى از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « اشكال ندارد شخصى دينار را به بيش از نرخ روز به طور نسيه بفروشد . » 921 - ( 16 ) عمار ساباطى گويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : آيا جايز است شخصى تعدادى دينار رابه فلان تعداد درهم تا سر رسيد معينى پيش‌فروش كند ؟ امام عليه السلام فرمود : آرى ، اشكال ندارد . و سؤال كردم : آيا جايز است شخصى تعدادى دينار به طور نسيه بخرد ؟ امام عليه السلام فرمود : آرى ، همانا طلا و اجناس ديگر در خريد و فروش يكسان هستند . » مرحوم شيخ طوسى قدس سره مىفرمايد : « توجيه اين روايات به اين صورت است كه آنها با احاديث عدم جواز معاملهء طلا و نقره به طور نسيه و متفاوت در وزن - كه پيشتر آنها را ذكر كرديم - تعارض ندارد ؛ زيرا آن روايات بسيار بودند و اينها چهار حديث بيشتر نيست . راوى تعدادى از اينها ، عمار بن موسى ساباطى است كه واحد است و گروهى از اهل حديث وى را تضعيف كرده‌اند و گفته‌اند : احاديثى كه تنها به وسيلهء او نقل شود ، به آنها عمل نمىشود . چون او فطحى است . با اين حال ، ما اين اشكال را بر وى نمىپذيريم ؛ زيرا عمار هرچند فطحى است ولى در نقل حديث مورد اعتماد است و اشكالى در اين جهت به وى وارد نيست . و در سند خبر زراره على بن حديد قرار دارد كه به شدت تضعيف شده است و به احاديثى كه تنها به وسيله وى به دست ما برسد ، عمل نخواهد شد . » اين روايات را به گونهء ديگرى نيز مىتوان توجيه كرد و آن اين‌كه واژهء نسيه در سخن امام عليه السلام صفت براى « الدنانير » باشد نه حال براى « البيع » و بنابراين خلاصهء معناى احاديث اين مىشود : « هركس از ديگرى به طور نسيه دينار طلبكار است ، مىتواند آنها را در زمان حاضر به درهم نرخ روز يا بيشتر از آن بفروشد و بهاى آن را به طور نقدى دريافت كند و ما در آينده احاديثى بر جواز اين معامله ذكر خواهيم كرد . » 922 - ( 17 ) محمد بن عمرو گويد : « به امام رضا عليه السلام نوشتم : زنى از بستگان ما وصيت كرد كه سى دينار به شما بپردازم و او اين مبلغ را از من طلبكار بود ولى من دينار در اختيار نداشتم ؛ از اين رو نزد صرافى رفتم و به وى گفتم : تعدادى دينار به طور نسيه - هر دينار به بيست و شش درهم - به من به فروش . به اين ترتيب ده دينار به مبلغ دويست و شصت درهم از وى گرفتم و آنها را به سوى شما مىفرستم . امام عليه السلام مرقوم فرمود : دينارها به دست من رسيد . »